Đảng viên Đảng bộ UBND thành phố Bắc Ninh - Làm giàu chính đáng - Giữ vững liêm chính

Quy định số 224-QĐ/TW ngày 14/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh mở rộng cánh cửa cho đảng viên làm kinh tế, kể cả đảng viên đang công tác trong khu vực công. Tuy nhiên, mở rộng không có nghĩa là buông lỏng: quyền được phân định theo từng nhóm đối tượng, còn giới hạn được xác lập theo chức danh, vị trí công tác và nguy cơ xung đột lợi ích.

Đảng viên trong Đảng bộ UBND thành phố Bắc Ninh là cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong các cơ quan, sở, ngành và các doanh nghiệp. Đây là những người vừa nắm công vụ, vừa có chuyên môn và quan hệ với doanh nghiệp, thị trường. Bởi vậy, hiểu đúng “được làm gì, nội dung nào phải xin chấp thuận, nội dung nào không được làm” là bước đầu tiên để đảng viên làm giàu hợp pháp mà vẫn giữ vững kỷ cương.

Từ “cho phép” đến “khuyến khích, tạo điều kiện”

Ngày 28/8/2006, Quy định số 15-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa X lần đầu thừa nhận và cho phép đảng viên làm kinh tế tư nhân. Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV sáng 16/10/2026, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết: Sau 20 năm, số đảng viên làm kinh tế tư nhân tăng hơn 5 lần, nhưng mới chiếm 3,31% trong 5,6 triệu đảng viên cả nước; đảng viên là chủ doanh nghiệp tư nhân chỉ khoảng 0,15%. Nguyên nhân chủ yếu là quy định cũ chủ yếu điều chỉnh đảng viên ngoài khu vực công, chưa xác định đủ quyền và giới hạn theo chức danh, vị trí, nguy cơ xung đột lợi ích.

Quy định số 224-QĐ/TW thay thế Quy định số 15-QĐ/TW và có hiệu lực từ ngày ký. Tư duy quản lý chuyển từ chủ yếu “cho phép” sang “khuyến khích, tạo điều kiện”; việc đảng viên đầu tư kinh doanh không làm thay đổi bản chất giai cấp công nhân của Đảng. Quy định cũng nêu rõ cấp ủy, tổ chức đảng không đặt thêm điều kiện, thủ tục hạn chế quyền đầu tư kinh doanh hợp pháp của đảng viên ngoài những gì Quy định và hướng dẫn của Ban Bí thư đã nêu (khoản 2, Điều 2). Nói cách khác, cấp ủy không được tự “siết” thêm, cũng không được tự “mở” vượt phạm vi đã định.

Quyền được phân định theo từng nhóm

Điểm đổi mới căn bản của Quy định là không áp một khuôn chung cho mọi đảng viên. Hoạt động đầu tư kinh doanh được chia thành bốn loại (Điều 4). Loại thứ nhất là hoạt động chuyên môn và khai thác tài sản tạo thu nhập, như nghiên cứu, giảng dạy, hành nghề. Loại thứ hai là đầu tư kinh doanh nhưng không thành lập tổ chức kinh tế, không chi phối, quản lý, điều hành, tức ở vai trò nhà đầu tư thông thường. Loại thứ ba là đầu tư có thành lập tổ chức kinh tế hoặc có chi phối nhưng không quản lý, điều hành. Loại thứ tư là có tham gia quản lý, điều hành.

Với công chức không thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý (Điều 7), hai loại đầu được làm mà không phải xin chấp thuận. Loại thứ ba chỉ được làm sau khi được chấp thuận và chỉ dành cho người không ở vị trí nguy cơ cao. Loại thứ tư, công chức không được làm. Công chức ở vị trí nguy cơ cao còn bị loại trừ cả loại thứ ba.

Với viên chức (Điều 8), dư địa rộng hơn. Hai loại đầu không phải xin chấp thuận; viên chức không ở vị trí nguy cơ cao còn được làm loại thứ ba mà không cần xin. Loại thứ tư chỉ dành cho viên chức không giữ chức vụ quản lý, không ở vị trí nguy cơ cao, và phải được cấp có thẩm quyền chấp thuận theo hướng dẫn của Ban Bí thư. Viên chức giữ chức vụ quản lý không được đồng thời quản lý, điều hành tổ chức kinh tế, trừ khi được cử tham gia quản lý hoặc làm đại diện phần vốn, tài sản của đơn vị theo quy định của pháp luật.

Người quản lý doanh nghiệp nhà nước, người đại diện phần vốn nhà nước (Điều 10) được nắm giữ cổ phần, phần vốn góp tại chính doanh nghiệp mình quản lý hoặc đại diện vốn, nhưng phải tách bạch quyền đối với phần vốn cá nhân với chức trách quản lý. Họ không được đầu tư kinh doanh trong ngành, lĩnh vực có lợi ích liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp đó.

Cần lưu ý, chấp thuận theo Quy định số 224-QĐ/TW là yêu cầu trong nội bộ Đảng, không thay thế điều kiện, trình tự, thủ tục theo pháp luật (khoản 5, Điều 2). “Được Đảng chấp thuận” chưa đồng nghĩa với “pháp luật cho phép”. Đồng thời, đảng viên trong khu vực công không được dùng trái quy định nguồn lực công cho việc đầu tư của mình, và không được đầu tư vào tổ chức kinh tế, lĩnh vực mà mình trực tiếp quyết định, quản lý (khoản 4, Điều 2).

“Vị trí nguy cơ cao” - bản lề của Quy định

Hầu hết quyền và giới hạn nói trên đều xoay quanh một khái niệm: vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích, tức vị trí mà việc thực hiện quyền quyết định, tham mưu, đề xuất hoặc tiếp cận thông tin chưa công khai có thể ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ, lợi ích kinh tế của tổ chức, cá nhân đầu tư kinh doanh (khoản 8, Điều 3). Đứng ở vị trí nào quyết định đảng viên được làm, phải xin hay không được làm. Tiêu chí sẽ do Ban Bí thư hướng dẫn thống nhất trong toàn Đảng (khoản 2, Điều 13).

Trong lúc chờ Trung ương, Thành ủy Bắc Ninh đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo quy định cụ thể hóa trên địa bàn. Trong đó, tập trung vào việc trước mắt, người đứng đầu cơ quan, đơn vị tự rà soát, xác định vị trí nguy cơ cao trong đơn vị mình. Việc nhận diện xung đột lợi ích, cũng như xác định quy trình chấp thuận đối với các hoạt động cần được cấp phép khi đảng viên là cán bộ, công chức, viên chức tham gia đầu tư, kinh doanh... Vì vậy, mỗi đảng viên khi chuẩn bị thực hiện đầu tư, kinh doanh cần nghiên cữu kỹ lưỡng văn bản, khai báo trung thực để cấp ủy giải quyết đúng hạn, bảo đảm quyền và trách nhiệm đi cùng nhau.

Với đảng viên Đảng bộ UBND thành phố Bắc Ninh, Quy định số 224-QĐ/TW vừa là cơ hội, vừa là phép thử. Cơ hội để phát huy tri thức, kinh nghiệm, nguồn lực hợp pháp đóng góp cho kinh tế của địa phương. Phép thử để mỗi người chứng minh rằng làm giàu chính đáng và giữ liêm chính công vụ không loại trừ nhau, mà phải song hành.

Khánh Vân